Parafialne Rady Duszpasterskie w świetle nauczania Magisterium i dotychczasowych badań w Polsce 

 

Ks. dr T. Wielebski, dr M. J. Tutak

Specjalizacja Teologii Pastoralnej Instytutu Teologii Praktycznej WT UKSW;

Ks. dr W. SadłońSAC

Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC

 

Sól ziemi. Powołanie i posłannictwo świeckich.

  • Niepokojącym zjawiskiem jest brak odpowiednio szerokiej współpracy kapłanów ze świeckimi w planowaniu przedsięwzięć duszpasterskich i materialnych w parafii.
  • Świeccy często nie zdają sobie sprawy z możliwości takiej współpracy pod przewodnictwem proboszcza.
  • W praktyce w wielu parafiach nie istnieją lub nie wypełniają swoich zadań rady duszpasterskie i ekonomiczne (29).

Cel istnienia PRD

  • działalność PRD należy widzieć w perspektywie przekształcania parafii w autentyczną wspólnotę;
  • stanie się to realne wówczas, gdy między PRD a rodzinami, zrzeszeniami religijnymi i zespołami parafialnymi dokona się proces wymiany:
  • z osób pogłębionych religijnie i uformowanych apostolsko zrodzi się PRD;
  • PRD swoją aktywnością i oddaniem Kościołowi będzie wpływać na uaktywnienie różnych organizmów w parafii.

Dokumenty Magisterium o działalności PRD

  • PRD jest sposobem dzielenia z duszpasterzami przez ludzi świeckich odpowiedzialności za parafię i przekształcania jej w communio;
  • teologiczne podstawy działalności PRD zostały wypracowane przez II Sobór Watykański, a następnie rozwinięte przez ustawodawstwo posoborowe;

Wybrane dokumenty Magisterium o PRD

  •  II Sobór Watykański: Dekret o apostolstwie świeckich 10; 26; Dekret o posłudze i życiu prezbiterów 9;
  • List okólny Kongregacji ds. Duchowieństwa Omnes christifideles 1973;
  • Kodeks Prawa Kanonicznego kan. 536;
  • Adhortacja apostolska bł. Jana Pawła II Christifideles laici 27;
  • List apostolski bł. Jana Pawła II Novo millenio ineunte 45;
  • Międzydykasterialna   Instrukcja o niektórych kwestiach dotyczących współpracy wiernych świeckich w ministerialnej posłudze kapłanów Ecclesiae de mysterio (1997) art. 5, par. 2 i 3;
  • Instrukcja Kongregacji ds. Duchowieństwa Kapłan, pasterz i przewodnik wspólnoty parafialnej (2002) 26;
  • Dyrektorium o pasterskiej posłudze biskupów Apostolorum Succesores (2004) 211-212;
  • Przemówienie Benedykta XVI do trzeciej grupy biskupów polskich będących w Watykanie ad limina apostolorum 2005; 
  • Dyrektorium Apostolstwa Świeckich Komisji Episkopatu Polski do Spraw Apostolstwa Świeckich (1969) 80-84;
  • Wytyczne w sprawie Parafialnych Rad Duszpasterskich Komisji Episkopatu Polski do Spraw Apostolstwa Świeckich (1975);
  • II Polski Synod Plenarny: Potrzeby i zadania nowej ewangelizacji na przełomie II i III Tysiąclecia Chrześcijaństwa (45-46); Sól ziemi. Powołanie i posłannictwo świeckich (29; 41);

Cele i zadania PRD

  • PRD ma realizować ideę współodpowiedzialności osób duchownych i świeckich za parafię;
  • jest głosem doradczym proboszcza który ma udział w trosce duszpasterskiej o parafię i pomaga w ożywieniu działalności pasterskiej (KPK 536);
  • jej członkowie przedstawiają swoje opinie w kwestii dobra Kościoła;
  • PRD stawia rzeczową diagnozę stanu religijno-moralnego parafii i jej potrzeb;
  • pomaga w tworzeniu programu duszpasterskiego;
  • wysuwa propozycje i sugestie dotyczące inicjatyw misyjnych, katechetycznych, apostolskich i charytatywnych;
  • proponuje środki służące rozwijaniu formacji doktrynalnej i życia sakramentalnego wiernych;
  • wspomaga działalność duszpasterską kapłanów   w różnych środowiskach społecznych i terenach;
  • sugeruje jak uwrażliwiać opinię publiczną  w sprawach Kościoła; 

Skład osobowy PRD i sposób powoływania jej członków

  • PRD ma stanowić odzwierciedlenie całej wspólnoty parafialnej (stany, zawody, grupy wiekowe, wykształcenie, zamieszkanie – okręgi parafii);
  • należą do niej: proboszcz, wikariusze, katecheci, przedstawiciele zgromadzeń zakonnych, zrzeszeń, parafianie odznaczający się odpowiednimi cechami moralnymi i umysłowymi;
  • część osób może pochodzić w wyboru;
  • optymalna liczba członków: 15-30 osób;
  • obowiązek formacji duchowej i religijnej członków PRD;

Czas trwania kadencji, częstotliwość zebrań, przewodnictwo i porządek zebrań

  • czas trwania kadencji – 3 lata;
  • można ją przedłużać i doprowadzać do odnowienia składu (unika się stagnacji);
  • zebrania PRD powinny odbywać się raz na kwartał- zwoływane z inicjatywy proboszcza lub na życzenie członków;
  • zebraniom PRD przewodniczy proboszcz lub wyznaczony przez niego zastępca;
  • porządek obrad oraz lista tematów, które mają być omawiane, ustalony jest przez proboszcza w porozumieniu z niektórymi – przynajmniej – członkami PRD i – o ile możności – podany wcześniej do wiadomości wszystkich członków;
  • porządek ten nie powinien być narzucany czyograniczany;
  • członkowie PRD mają prawo poruszania wszystkich istotnych problemów parafii;
  • członkowie PRD mają też prawo proponować tematy następnych zebrań;
  • każde zebranie PRD winno być zwięźle protokołowane;
  • protokół ma być odczytany i zatwierdzony na zebraniu następnym, z omówieniem postanowień wprowadzonych w życie z uzasadnieniem niewykonania nie zrealizowanych.

Dotychczasowe wyniki badań PRD w Polsce

  • z danych uzyskanych przez ISKK SAC od księży proboszczów wynika, że różnego rodzaju rady (duszpasterskie; ekonomiczne; budowy Kościoła) istnieją w 1/5 polskich parafii (ISKK 2003; 2008);

 

  Diecezja 2003 2008
  Białostocka 19,1% 35,1%
  Bielsko-Żywiecka 18,6%  34,0%
  Bydgoska 25,2% 35,4%
  Częstochowska 24,2% 22,0%
  Drohiczyńska 11,6% 19,6%
  Elbląska 15,3% 22,9%
  Ełcka 11,9% 21,7%
  Gdańska 11,7% 17,8%
  Gliwicka 5,2% 11,7%
  Gnieźnieńska 17,7% 36,8%
  Kaliska 25,8% 35,2%
  Katowicka 11,8% 15,5%
  Kielecka 3,6% 5,9%
  Koszalińsko-Kołobrzeska 15,3% 30,6%
  Krakowska 41,6% 43,8%
  Legnicka 30,2% 37,1%
  Lubelska 43,8% 43,9%
  Łódzka 9,9% 15,7%
  Łomżyńska 8,9% 9,9%
  Łowicka 17,8%  18,9%
  Opolska 10,6% 18,9%
  Ordynariat Polowy WP 23,1% 9,6%
  Pelplińska 8,7%  15,0%
  Płocka 34,2% 40,4%
  Poznańska 46,6% 77,7%
  Przemyska 40,7% 60,3%
  Radomska 2,7% 4,7%
  Rzeszowska 39,2% 48,7%
  Sandomierska 7,6% 15,2%
  Siedlecka 10,3% 10,7%
  Sosnowiecka 10,2% 8,0%
  Szczecińsko-Kamieńska 14,9% 18,2%
  Świdnicka 26,2%  33,2%
  Tarnowska 40,7% 52,3%
  Toruńska 25,5% 43,3%
  Warmińska 7,1% 10,1%
  Warszawska 10,0% 27,1%
  Warszawsko-Praska 14,2% 12,6%
  Włocławska 16,2% 23,4%
  Wrocławska 29,1% 34,2%
  Zamojsko-Lubaczowska 27,0% 31,3%
  Zielonogórsko - Gorzowska 13% -

 

Dotychczasowe wyniki badań PRD w Polsce

  • W latach 2003-2008 obserwuje się wzrost liczby rad parafialnych w Polsce;
  • obserwuje się również znaczne zróżnicowanie terytorialne;
  • w niektórych diecezjach odsetek parafii, w których istnieją rady parafialne, nie przekracza kilku procent;
  • tylko częściowo to zróżnicowanie w częstości występowania rad parafialnych można wyjaśnić poziomem religijności diecezji;
  • obecnie ISKK SAC prowadzi wraz z pracownikami Specjalizacji Teologii Pastoralnej Instytutu Teologii Praktycznej WT UKSW badania PRD w Polsce, których wyniki zostaną przedstawione na I Krajowym Kongresie PRD we wrześniu 2013 roku w Licheniu;
  • z kolei badania CBOS przeprowadzone w 2011 roku pokazały, że istnienie PRD w parafii potwierdza 47% respondentów;
  • z badań wynika, że ten odsetek istnienia PRD nie zmienił się na przestrzeni ostatnich lat:

w Działalność PRD – wybrana literatura

  • J. Gręźlikowski, Rady Parafialne w świetle aktualnych potrzeb Kościoła w Polsce, Homo Dei 74:2004 nr 1, s. 45-58.
  • R. Kamiński, Parafialna Rada Duszpasterska, w: Teologia pastoralna szczegółowa, R. Kamiński (red.), Lublin 2002, s. 48-58;
  • A. Porębski (red.), Duszpasterskie Rady Parafialne. Ich rola i miejsce w Kościele, Kraków 1999.

 

Novo millenio ineunte

  • Przestrzenie komunii należy kultywować i poszerzać każdego dnia i na wszystkich płaszczyznach życia poszczególnych Kościołów.
  • Komunia powinna być wyraźnie widoczna w relacjach między (…) duszpasterzami a całym Ludem Bożym.
  • W tym celu należy coraz lepiej wykorzystywać struktury aktywnej współpracy przewidziane przez Prawo Kanoniczne, takie jak (…) Rady duszpasterskie.
  • Teologia i duchowość komunii pobudzają bowiem duszpasterzy i wiernych do uważnego słuchania siebie nawzajem (45).

Dokument można pobrać jako prezentacja PowerPoint

Copyright 2013 PRD w świetle nauczania Kościoła.
Template Joomla 1.7 by Wordpress themes free